Milis Linux İnceleme - Ali Yatarkalkmaz
8

Milis Linux İnceleme

17 Kasım 2021
Share
Milis Linux

Linux dağıtımları incelememde bu hafta yerli bir konuk var. Bu haftaki konuğum Milis Linux. Milis (Milli İşletim Sistemi) 2016 yılında gönüllü olarak geliştirilmeye başlanmış bir işletim sistemidir. Tamamen yerli ve milli olarak yola çıkmıştır. Herhangi bir dağıtımı temel almadan tamamen sil baştan geliştirilmektedir. Bu kapsamda kendi paket sistemine (Milis paket sistemi) ve özgün uygulamalara sahiptir. Bunun yanında masaüstü ortamı olarak da Wayland grafik ara yüzünü ve Wayfire pencere yöneticisini temel alarak oluşturulan kendi masaüstü yöneticisini kullanmaktadır. Sistem uygulamaları tasarlanırken de C, C++, Rust, Go ve Zig gibi farklı yazılım dilleri kullanılmış. Bu sayede sorunsuz çalışan yazılımlar elde edilmiş. Milis hakkında detaylı bilgiyi buradan alabilirsiniz.

Bu inceleme de diğer dağıtım incelemelerinde olduğu gibi bir yol izlemek yerine bu sürümün henüz beta bir sürüm olduğunu göz önünde bulundurarak yazımı ele aldım. Yazıda daha çok deneyimlerim ve ilk izlenimimi sizlere aktaracağım.

Milis Linux İndirme ve Kurulum:

İlk olarak yazıma nasıl indirip kurabileceğinizle başlayayım. Milis Linux’u internet sitesi üzerinden kolaylıkla indirebilirsiniz. Kurulumunun da çok kolay olduğunu bir çok dağıtımdan daha kolay kurulduğunu söyleyebilirim. Özellikle Milis Linux’e destek sunmak istiyorsanız indirip kendi bilgisayarınıza veya bir sanal makineye kurarak test edebilirsiniz. Hem yaşadığınız sorunları Milis ekibine bildirip gelişmesine katkı sağlayabilir hem de bu yerli işletim sistemimizi test edebilirsiniz.

İlk İzlenim:

Açıkça söylemek gerekirse Milis’i ilk kurarken henüz tamamlanmamış bir işletim sistemi ile karşılaşmayı bekliyordum. Fakat kurduktan sonra gördüm ki bu ön yargım boşunaymış. Gayet tam ve kullanılabilir bir dağıtım karşıma çıktı. Kısa sürede yaptığım testlerde de gayet akıcı şekilde kullandım. Herhangi bir şeyin eksikliğini hissetmedim. İçerisinde video oynatıcısı, web tarayıcısı gibi uygulamaların da kurulu olarak gelmesi ile de işlerimi kolaylaştırdı.

Sistemin .iso dosyasını açtığım anda gayet güzel bir ara yüz ve arka plan beni karşıladı. Özellikle çoğu dağıtımda ekstra araç ile yapabileceğimiz bir görev çubuğu altta yer alıyor. Temel veriler dışında sistem hakkında da bu kısımdan kolaylıkla bilgi alabiliyoruz. Bunun yanında menüyü ilk başta solda görünce klasik olarak ufak bir menü çıkacak ve Windows XP benzeri bir menü ile karşılaşacağım diye düşündüm. Fakat tıkladığımda gördüm ki Gnome benzeri gayet modern bir menü beni karşıladı. Bir telefondan alışkın olduğumuz tüm uygulamaları görebileceğimiz bir ekran bizi menü altında bekliyor.

Performans ve Donanım Desteği:

Açıkçası bu dağıtımda ayrıntılı performans testleri yapamadım. Daha doğrusu yapmadım. Henüz geliştirme aşamasında olan bir sisteme ayrıntılı performans testi yapıp bunu diğer dağıtımlar ile karşılaştırmanın doğru olmayacağını düşündüm. Bu nedenle daha çok yaptığım günlük işleri yaptım. Yazı yazdım, müzik dinledim, içerisindeki programları kullandım, internet tarayıcısında dolaştım. Bu ve benzer işlerde en ufak bir takılma, donma veya hata ile karşılaşmadım. Hatta çok akıcı bir deneyim sunduğunu, uygulamaları açma hızı, uygulamalar arası geçiş gibi işlemlerde gayet akıcı çalıştığını da söyleyebilirim.

Milis Linux

Milis Linux ile Kurulu Gelen Uygulamalar ve Uygulama Desteği:

Milis Linux başta da belirttiğimiz gibi tamamen sıfırdan başlamış bir işletim sistemi. Bu nedenle tüm uygulamalarında sisteme uyarlanması gerekiyor. Kendi içerisinde bir paket yöneticisi bulunuyor. Bu yönetici sayesinde istediğiniz paketleri kurabiliyor veya kaldırabiliyorsunuz. Fakat şu anda aradığınız her uygulamayı bulamayacağınızı baştan söylemem gerek. Her geçen gün yeni paketler eklense de bir Debian gibi her türlü paketi bulabileceğiniz bir sistem olmadığını belirteyim. Bunun yanında sistemi ilk açtığınızda multimedya araçları ve ihtiyacınıza yarabilecek diğer araçlar geliyor. Web tarayıcısı olarak da Mozilla Firefox kullanılıyor. Yani özellik ofis kullanımı ve günlük kullanım için gerekebilecek tüm uygulamalar bize sunuluyor.

Görsellik:

Görsellik tabii ki kişiden kişiye değişebilecek bir nokta. Fakat genel olarak bakınca gayet düzgün tasarlanmış bir sistem bize sunulmuş. Özellikle masaüstü ve uygulamaların olduğu sayfa gayet güzel. Menü’nün şeffaf olarak tasarlanmış olması da hem günümüz tasarım anlayışına uymuş hem de daha modern bir görünüme kavuşturmuş. Bunun yanında dosya yöneticisi gibi kısımlar da gözü yormayan, gereksiz ayrıntılardan uzak sade ama şık bir tasarıma sahip. Başta da belirttiğim gibi tasarım ve görsellik kişiden kişiye değişecek olsa da çoğu kişinin bu tasarımı seveceğini düşünüyorum. Yazının sonunda yer alan galeri kısmından siz de sisteme ait fotoğrafları görebilir ve kendi yorumunuzu yapabilirsiniz.

Türkçe Dil Desteği:

Bu noktada bir kaç yer dışında Türkçe olmayan bir alan görmedim. Resimlerde de eklediğim alanlar dışında tüm sistem tabii ki Türkçe. Türkçe olmasının yanında gayet düzgün de bir çeviriye sahip.

Sonuç:

Sonuç olarak ortaya gayet düzgün bir iş çıkmış diyebilirim. Milis Linux’un geliştirilmesinde yer alan herkese teşekkürlerimi ve saygılarımı sunmak isterim. Böyle başarılı işleri görmek her zaman mutlu ediyor beni. Milis kısa zamanda çok daha fazla gelişip, çok daha fazla kullanıcıya ulaşır umarım. Böylesine sıfırdan başlanmış bir Linux dağıtımının bizim ülkemizden çıkması büyük bir mutluluk yarattı. Şu anki geldiği konumu görünce de gerçekten başarılı bir ekipten çıktığını belli ediyor. Henüz beta aşamasında olup geliştirmeleri hızla devam eden bir dağıtım için gayet başarılı olduğunu söylemek yanlış olmaz. Kısa zamanda çok daha iyi yerlere geleceği de şu anda olduğu konumdan belli 🙂 Umarım kısa sürede çok daha büyük bir kesime ulaşır ve Linux dağıtımları arasında üst sıralarda bir yere ulaşır.

Galeri:

Sisteme ait fotoğrafları aşağıdan görebilirsiniz. İstediğiniz fotoğrafa sağ tıklayıp veya (dokunmatik bir cihazdan giriş yapıyorsanız) basılı tutup “yeni sekmede aç” diyerek tam boyutlu görebilirsiniz.