Kripto Para Cüzdan Çeşitleri ve Farkları

tarafından
16
Kripto Para Cüzdan Çeşitleri ve Farkları

Son günlerde kripto para yatırımcısı sayısı giderek artıyor. Tabii bu artış akıllarda elimdeki bu dijital paraları nasıl saklayacağım sorusunu da beraberinde getiriyor. Kimimiz borsalarda parasını tutarken kimimiz daha özel çözümler arıyor. Peki kripto para cüzdan çeşitleri nelerdir ve farkları nedir? Kripto paralarımızı hangi yollar ile saklayabiliriz.

Kripto Para Cüzdan Çeşitleri ve Farkları

1- Parayı Borsalarda Tutma

Birinci en ve en basit yol olarak paranızı işlem yaptığınız borsalarda tutabilirsiniz. Bunun en büyük avantajı sürekli al – sat yapıyorsanız hem zaman kaybetmeden anında alım – satım yapabilirsiniz, hem de sürekli farklı bir cüzdana çekip geri borsaya yatırmakla uğraşıp bir de fee (transfer) ücreti ödemek zorunda kalmazsınız. Dezavantajı ise borsadaki cüzdanların private key dediğimiz binevi şifresi olan anahtar bizde olmadığından cüzdan tam olarak bizim diyemeyiz. Bu da örneğin bir kripto parada çatallanma olduğunda ve airdrop gerçekleştirildiğinde cüzdan tam olarak sizin olmadığı için buradan payınızı alamayabilirsiniz. (Bir ihtimal borsanız yeni çıkan kripto parayı da destekler ve size payınızı verir.) Bunun yanında yine borsanın soyulması durumunda, ne olduğu belirsiz borsaların dolandırıcı çıkması durumunda da içeride ki paranız yok olabilir. Bu nedenle güvenilir bir borsa da işlem yapmalı ya da içerideki paranıza garanti veren borsaları tercih etmelisiniz.

2- Kağıt Cüzdanlar

İkinci ve belki de en zor yol paranızı kağıt cüzdanlarda tutmak olacaktır. Kağıt cüzdanların en büyük avantajı çalınmasının zor olması ve en güvenilir yollardan biri olarak görülmesi olsa da avantajı kadar dezavantajı da bulunmakta. Bunların başında yazdığınız kağıdı kaybetmek, kağıdın başkasının eline geçmesi, konunun biraz karışık olması ve hazırlama zorluğu (aslında çok da zor değil sadece cüzdan adresinizi ve private key’i kağıda basmaktan ibaret) dezavantajların başında geliyor. İşlem yapma zorluğu (Para alması kolay sadece bastığınız kağıttaki qr kodu göstermeniz yeterli fakat çekim yapacakken, veya başka birine gönderecekken bir cüzdan uygulamasına bilgilerinizi girip orada işlem yapmanız gerekmekte) da bir diğer büyük dezavantajı.

3- Dijital Cüzdanlar

Burada mobil cüzdanlar, masaüstü cüzdanlar, online (web) cüzdanlar vb. bir çok başlık yazabilirdim. Ama hepsini tek başlıkta dijital cüzdanlar olarak ele almak istedim. Aslında bunların hepsi yazılıma dayalı cüzdanlardır. Masaüstü cüzdanlar bilgisayarlar için, mobil cüzdanlar telefonlar için geliştirilmiş olan cüzdanlardır. Online cüzdanlar ise bir çok platformda uygulaması olan kullanıcı adınız ve şifreniz ile girebileceğiniz cüzdanlardır. Online cüzdanlar aslında borsalar ile aynı güvenlik seviyesine sahip diyebiliriz. Masaüstü ve mobil cüzdanlar ise onlardan biraz daha güvenli olarak tanımlayabiliriz. Hatta bazı mobil ve masaüstü cüzdanlar kesinlikle kripto varlıklarımızı bile görmediğini iddia etmekte. Tabii burada güvenilir bir uygulamayı tercih etmemiz gerekiyor. Aksi halde paramızı cüzdanımıza yolluyoruz sanarken bir dolandırıcıya yollama ihtimalimiz de bulunuyor.

Güvenlik olarak en güvenli yollardan biri olarak söyleyebilecek olsam da internette bağlı bir cihazda bulunduğu için tabii ki çalınma ihtimalleri var bunun yanında bu tür uygulamalar telefonunuzu / veya bilgisayarınızı kaybetmenize karşı veya bozulmasına karşı size 12 veya 24 kelimeden oluşan bir anahtar verir. Bu kelimeleri bir kağıda veya kaybetmeyeceğiniz (mümkün ise internet vb bağlantısı olmayan kağıt vb’ye) bir yere not almalısınız. Aksi halde telefonunuz bozulur, bilgisayarınız bozulur, bu cihazlarınız kaybolursa kripto paralarınız da bu cihazlar ile kaybolur. Bu kelimeler siz de olursa yeniden herhangi bir cihaza cüzdanınızı kurup yeniden bu kelimeleri girip cüzdanınıza ulaşabilirsiniz.

4- Donanım Cüzdanlar

Günümüzde en güvenli cüzdan türlerinden biri olarak kabul edilen bir diğer cüzdan çeşidimiz ise donanım cüzdanlardır. En çok bilinen örnekleri Trezor ve Ledger’dir. Bunlar genellikle bir usb bellek veya en fazla ufak bir taşnılabilir disk boyutunda olan cihazlardır. Bu cihazlar üzerinde güvenli bir şekilde kripto varlıklarınızı saklayabilirsiniz. Donanım cüzdanlarında bir pin bulunduğundan cihazınızı birisi çalsa bile kripto varlıklarınıza erişemez. Tabii burada aklınıza donanım cüzdanımı kaybedersem ne olacak sorusu gelebilir. Yine burada da donanım cüzdanınızı ilk kurarken size 12 veya 24 kelime verilecek sizin yine asil göreviniz bu kelimeleri kaybetmemek olacaktır. Tabii sadece kaybetmemeniz değil başkası ile bu kelimeleri asla paylaşmamanız da bir diğer önemli nokta. Bu kelimeler bir nevi sizin şifreniz, garantiniz durumunda. Bunları kaybederseniz cüzdanınıza bir daha ulaşamayabilirsiniz, veya başkası ile paylaşırsanız tüm paralarınızı ele geçirebilir. Bu tür cüzdanların en büyük dezavantajı ise fiyatıdır. fiyatları binlerce liraya kadar çıkmaktadır.